(απόσπασμα)
Στην εποχή των blogs, των ευρυζωνικών δικτύων και του ελεύθερου διαμοιρασμού αρχείων βίντεο, μόνο ένα μέσο –και ίσως το πιο οπτικό από όλα– έχει ξεφύγει από τον παγκόσμιο εκδημοκρατισμό. Είναι καιρός να ελευθερωθεί η σημαία!
Ελευθερώστε τη σημαία!
Οι σημαίες ήταν κάποτε τα εξωραϊσμένα εμβλήματα των βασιλιάδων, των εισβολέων στρατών και της οικοδόμησης εθνών, που προκαλούσαν μια αίσθηση ενότητας, αφοσίωσης και –μετά τη γέννηση της γαλλικής τρίχρωμης σημαίας– την ελπίδα του νεωτερισμού. Αυτά τα εθνικά εμβλήματα διεγείρουν ακόμα τις ακατέργαστες συγκινήσεις μας και ο ιδεολογικός τους ζήλος ήταν περισσότερο από προφανής στα σκοτεινά τέλματα του βαλκανικού εθνικισμού στη δεκαετία του ’90, για να μην αναφέρουμε και τις πρόσφατες σπασμωδικές κινήσεις των Ισλαμιστών παγκοσμίως. Το κάψιμο της σημαίας και ο κυματισμός της –που μεταδίδονται αμέσως στον κόσμο ως εξευτελιστικές πράξεις της οργάνωσης κατά φυλές– μας γεννούν σχεδόν αυτόματα το ερώτημα: Είναι οι σημαίες ως μέσο επικοινωνίας εγγενώς διαχωριστικές, αποτελώντας τη μάσκα των μεντόρων μας, ή έχουν θέση στη σύγχρονη ντουλάπα του ατομικισμού και του διαπολιτισμικού διαλόγου, και προσφέροντας ένα δημιουργικό εργαλείο αυτοέκφρασης; Μπορούμε πραγματικά όλοι να έχουμε τη δική μας σημαία;
Πειρατές και πραγματιστές
Παραμερίζοντας τους εθνικούς μύθους και θρύλους, πολλοί θα εκπλήσσονταν μαθαίνοντας τις πραγματικές ρίζες των εθνικών μας συμβόλων.
Πάρτε για παράδειγμα την αγγλική σημαία. Όχι την εικονική “κόκκινη, άσπρη, και μπλε”, που είναι το έμβλημα του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά τη σημαία με το δράκο που χτυπήθηκε από τον Άγιο Γεώργιο σώζοντας την πριγκίπισσα: ένας Κόκκινος Σταυρός σε άσπρο φόντο. Η σημαία είναι ίδια με τη σημαία της ιταλικής πόλης της Γένοβας, που κάποτε ήταν ένα ισχυρό, ανεξάρτητο ναυτικό κράτος. Η πόλις-κράτος της Γένοβας έκανε μια “ανήθικη” πρόταση στους πειρατές της Μεσογείου σύμφωνα με την οποία επιτρεπόταν στα πειρατικά τους πλοία να περνάνε ελεύθερα, με τη σημαία της Γένοβας, έναντι συμφωνημένης ετήσιας αμοιβής. Οι Άγγλοι, όντας πρακτικοί άνθρωποι, εντυπωσιάστηκαν τόσο πολύ από αυτό το έξυπνο σχέδιο του θεσμοποιημένου εκβιασμού -που έσωσε τους Γενοβέζους εμπόρους από τις δυσάρεστες επιχειρήσεις των τυχαίων λεηλασιών- ώστε υιοθέτησαν τη χρήση της σημαίας της Γένοβας, η οποία από τον 14ο αιώνα και μετά έγινε επίσης αγγλική σημαία.
Σε μια αναστροφή των γεγονότων, η Μεγάλη Βρετανία στη “Γενική Συνθήκη της Θάλασσας” του 1820 ανάγκασε όλα τα κράτη του Περσικού Κόλπου να προσθέσουν ένα άσπρο σιρίτι στα παραδοσιακά κόκκινα εμβλήματα της περιοχής για να διακρίνονται καλύτερα τα εμπορικά σκάφη από εκείνα των περιπλανώμενων πειρατών. Οι σημερινές σημαίες του Μπαχρέιν, του Ντουμπάι και του Κατάρ φέρουν ακόμα αυτό το χαρακτηριστικό γνώρισμα.
Ο πραγματισμός έχει αφήσει τα ίχνη του και στην περσική τρίχρωμη σημαία του 20ου αιώνα, που δημιουργήθηκε σχεδόν έναν αιώνα αφότου ο Ευγένιος Ντελακρουά παρουσίασε πρώτος το δικό του τρίχρωμο έμβλημα που κρατούσε η γυμνόστηθη δεσποινίς Ελευθερία, η ενσάρκωση της Γαλλικής Επανάστασης. Μετά την Ιρανική ισλαμική επανάσταση της δεκαετίας του ’80, το εγγενώς κοσμικό περσικό τρίχρωμο δέχθηκε την προσθήκη ενός γραφήματος –στη γωνιώδη κουφική γραφή– που αντηχεί τη φωνή του μουφτή: Allahu Akbar!(Ο Θεός είναι Μεγάλος).
Ο Σαντάμ Χουσεΐν πρόσθεσε ακριβώς το ίδιο μήνυμα, αν και σε μια νευρικά κακογραμμένη γραφή, στην εξίσου κοσμική ιρακινή σημαία –το παναραβικό σοσιαλιστικό τρίχρωμο– στην ύστατη προσπάθειά του να συγκεντρώσει τη δημόσια υποστήριξη σε μια καθοδηγούμενη από την τεστοστερόνη περιοχή που λάτρευε όλο και περισσότερο τη θρησκεία της παλαιάς σχολής.[...]
